Szkolny budżet obywatelski 2025/2026

Szkolny Budżet Obywatelski (SBO)  to proces, w którym o przeznaczeniu części szkolnego budżetu (wyznaczonej najczęściej przez dyrekcję lub radę rodziców) decyduje społeczność szkolna. Uczennice_niowie, a także rodzice, nauczycielki_e oraz inne_i pracowniczki_y szkoły, zgłaszają pomysły, tworzą projekty. Następnie same_i wybierają te, które ich zdaniem są najbardziej atrakcyjne i potrzebne. 

Wyjątkowość szkolnego budżetu polega na tym, że łączy, integruje i uczy współpracy różne grupy szkolne: uczniowską, nauczycielską, czy pracowniczki_ków administracji. Przy okazji uczennice_niowie uczą się o świecie szkolnych finansów. Szacując koszt swoich pomysłów, zaczynają widzieć, jakie możliwości i ograniczenia wiążą się z określonymi kwotami. 

SBO (pod nazwą budżet uczniowski) jest wprost wspominany w podstawie programowej nowego przedmiotu – edukacji obywatelskiej – jako jedno z możliwych do zrealizowania działań obywatelskich. Udział szkoły w projekcie – i tym samym implementacja SBO w placówce – umożliwi uczniom i uczennicom realizację obowiązkowego działania obywatelskiego. 

Jak działaliśmy_działałyśmy? 

W tym projekcie zaproponowałyśmy szkołom 3 modele realizacji SBO, które zostały przetestowane przez szkoły i posłużyły do wypracowania ostatecznych wersji na koniec projektu.  

15 szkół zakwalifikowanych do projektu otrzymało wsparcie merytoryczne od koordynatorki projektu, doświadczonych mentorów i mentorek oraz wsparcie finansowe.

W każdej ze szkół został powołany zespół roboczy złożony z uczennic_niów, nauczycielek_i i kadry kierowniczej. Zespoły przy wsparciu naszych mentorek/mentorów czuwały nad procesem w szkole: opracowały regulamin budżetu, komunikowały go społeczności szkolnej, weryfikowały składane projekty i organizowały głosowanie.  

Udział w projekcie pozwalał na wykorzystanie gotowych materiałów merytorycznych, m. in.: 

• gotowych scenariuszy spotkań roboczych i zajęć o budżecie obywatelskim, 

• schematycznego regulaminu SBO do dalszych prac grup projektowych, 

• prezentacji o projekcie i idei SBO do pokazania kadrze pedagogicznej. 

Szkoły, które wzięły udział w projekcie, otrzymały 1500 PLN na realizację działań, pod warunkiem dołożenia części budżetu z własnych środków. 

W szkole został powołany zespół koordynujący składający się z dwóch osób, których zadaniem było prowadzenie projektu. Osoby te były zobowiązana do wspierania zespołu roboczego i koordynacji działań wokół SBO. Rekomendowałyśmy, aby była to osoba zaangażowana we współpracę z samorządem uczniowskim lub innymi grupami uczniowskimi. 

W grudniu 2025 roku zorganizowałyśmy warsztat szkoleniowy dla osób koordynujących. Jego celem było przekazanie praktycznych informacji dotyczących przeprowadzania procesu.  

Zespół koordynujący blisko współpracował z mentorem/mentorką z naszej Fundacji, czyli osobą, której zadaniem było wspieranie całego procesu. 

Podczas projektu wypracowaliśmy poniższe materiały:  

• Narzędzie autodiagnozy, którego szkoły mogą użyć by dopasować elementy SBO dostępne w wersji pdf oraz online na platrofmie typeform 

• Praktyczny przewodnik o tematycznym SBO  

• Praktyczny przwodnik o promocji  

• Praktyczny przewodnik o szukaniu sponsora na SBO 

• Materiał wspierający planowanie SBO dla szkolnych zespołów roboczych  

• Karty do głosowania: jednokrotnego wyboru, na skali, wielokrotnego wyboru, przez stopniowanie.  

O ewaluacji modeli przeczytasz w naszej publikacji. 

Koordynatorka projektu

Natalia Koziorowicz 
n.koziorowicz@poledialogu.org.pl 

Projekt ,,Szkolny budżet obywatelski” był finansowany przez m.st. Warszawa. Działanie realizowane w ramach wdrażania polityki młodzieżowej m.st. Warszawy.