Wspieramy dialog, włączamy ludzi.

Model Instytucji otwartej na młodzież


Aleksandra Marianna Wasążnik

Fundacja Pole Dialogu

Warszawa 2026

Obrazek posiada pusty atrybut alt; plik o nazwie pdf.png

Jak w praktyce realizować politykę młodzieżową m.st. Warszawy w codziennym funkcjonowaniu miejskich instytucji? Odpowiedzią jest Model Instytucji otwartej na młodzież – narzędzie, które przekłada priorytety dokumentu ,,Młoda Warszawa. Polityka młodzieżowa m.st. Warszawy” na konkretne działania: uczestnictwo młodych w życiu miasta oraz troskę o dorosłych pracujących z młodzieżą.

Model pokazuje, jak tworzyć instytucje, w których młodzi ludzie nie tylko korzystają z oferty, ale mają realny wpływ na ich funkcjonowanie, współtworzą podejmowane działania i współdecydują o przestrzeni, w której są obecni. Jednocześnie podkreśla, że rozwijanie młodzieżowej partycypacji wymaga zadbania o dorosłych – ich kompetencje, warunki pracy, zaangażowanie i wsparcie organizacyjne.

Model powstał w ramach zadania „Włącznik – tworzenie przestrzeni dla młodzieży w miejskich instytucjach”, realizowanego w latach 2023–2026 przy wsparciu Fundacji Pole Dialogu. W projekcie uczestniczyło 28 warszawskich instytucji: bibliotek, szkół, ognisk pracy pozaszkolnej, teatrów, muzeów, domów kultury i miejsc aktywności lokalnej. Wspólnie poszukiwały trwałych sposobów włączania młodzieży w życie swoich placówek.

Model jest efektem tych doświadczeń. Nie proponuje jednego uniwersalnego sposobu pracy z młodzieżą ani gotowego zestawu działań do wdrożenia. Pokazuje natomiast, jakie warunki warto stworzyć i o jakie obszary zadbać, aby uczestnictwo młodych ludzi stało się naturalnym i trwałym elementem funkcjonowania instytucji.

Jak zbudowana jest instytucja otwarta na młodzież?

Model przedstawia instytucję jako dom. Każdy jego element symbolizuje inny obszar ważny dla budowania trwałej i partnerskiej współpracy z młodzieżą:

  • Źródło zasilania – wartości i kierunek działania. Podstawą jest polityka młodzieżowa m.st. Warszawy, która traktuje uczestnictwo młodych ludzi jako prawo i jeden z fundamentów demokratycznego miasta.
  • Fundament – gotowość instytucji do współpracy z młodzieżą: zaangażowanie dyrekcji i kadry, odpowiednie zasoby, kompetencje oraz rozwiązania organizacyjne.
  • Drzwi – otwarcie instytucji na młodzież, rozpoznanie jej obecności, potrzeb i doświadczeń.
  • Pokoje – różne obszary relacji młodzieży z instytucją: od pierwszego kontaktu i poczucia przynależności po możliwości działania, wyrażania opinii i realnego wpływu.
  • Dach – trwałość współpracy, podtrzymywanie relacji, ciągłość działań i dbałość o osoby zaangażowane w ich prowadzenie.

Wszystkie te elementy tworzą całość, ale nie muszą być rozwijane jednocześnie ani w określonej kolejności. Każda instytucja może rozpocząć zmianę od tego obszaru, który najbardziej odpowiada jej aktualnym potrzebom i możliwościom. Ważne, aby systematycznie wzmacniać kolejne elementy i dbać o ich wzajemne powiązania.

Dla kogo jest ten model?

Dla wszystkich instytucji, które pracują z młodzieżą lub chcą stworzyć jej więcej przestrzeni do działania i współdecydowania. Może być wykorzystywany w szkołach, bibliotekach, domach kultury, teatrach, muzeach, placówkach opiekuńczo-wychowawczych, instytucjach sportowych i wielu innych miejscach.

To propozycja zarówno dla osób, które dopiero zaczynają otwierać swoją instytucję na młodzież, jak i dla tych, które mają już doświadczenia w partycypacji i chcą rozwijać je w bardziej systematyczny sposób.

Co znajdziesz w publikacji?

Model został opisany w publikacji, która łączy refleksję nad funkcjonowaniem instytucji z praktycznymi wskazówkami i narzędziami do wykorzystania w codziennej pracy.

Znajdziesz w niej:

  • szczegółowy opis wszystkich elementów modelu oraz wskazówki, jak je rozwijać;
  • ćwiczenia pomagające m.in. przeprowadzić diagnozę instytucji;
  • przykłady działań i dobre praktyki wypracowane w projekcie „Włącznik”;
  • narzędzia do diagnozy, ewaluacji i rozwijania partycypacji młodzieży;
  • kartę pracy ułatwiającą zaplanowanie wdrażania modelu;
  • Manifest Młodzieży, przygotowany we wrześniu 2026 r. w ramach konsultacji publikacji i ewaluacji projektu;
  • ćwiczenie „Dom polityki młodzieżowej”, które pomoże sprawdzić, na ile sposób funkcjonowania instytucji jest zgodny z priorytetami, wartościami i zasadami polityki młodzieżowej m.st. Warszawy.

Wierzymy, że instytucja otwarta na młodzież to nie tylko miejsce, do którego młodzi ludzie przychodzą. To miejsce, które współtworzą, na które mają wpływ i za które mogą czuć się współodpowiedzialni. Zapraszamy do lektury i wspólnego otwierania instytucji na młodzież!